Naziv predmeta Šifra Jezik Semestar
Osnovi raketnog pogona OT-19 BHS Ljetni
Nastavni metod Uslovni predmeti Broj sati sedmično ECTS krediti
P / V / LV / Projekt - 3 P + 1 V + 2 LV 7

  • Nastavnik: 
    Jasmin Terzić

  • Ciljevi i svrha predmeta:

Ovladavanje osnovnim znanjima o funkcionisanju raketnih motora na čvrsta goriva. Student će biti osposobljen da odredi teoretske performanse raketnog motora, gubitke performansi unutar raketnog motora, da koristi osnovne programe za određivanje teorijskih performansi i preliminarni dizajn raketnih motora te da vrši balistička testiranja i obradu rezultata mjerenja.

  • Program predavanja:

Uvod: Početci primjene raketa. Tipovi propulzije (termalna, električna i kombinovana). Osnovni koncepti raketnih motora na čvrsto gorivo.

Nezavisni i zavisni parametri raketnog motora na čvrsta goriva: Balistički parametri (totalni impuls, potisak, vrijeme sagorijevanja). Osobine pogonske materije (specifični impuls, brzina sagorijevanja, itd.). Ograničenja vezana za misiju raketnog projektila. Zavisni parametri (pritisak u komori sagorijevanja, koeficijent potiska, površina kritičnog presjeka mlaznika, zapremina pogonskog punjenja, relativna debljina gorućeg sloja punjenja, koeficijent J, vitkost punjenja).

Tipovi čvrstih raketnih goriva i njihove karakteristike. Teoretske performanse raketnog motora. Mehanizam sagorijevanja čvrstih raketnih goriva. Uticajni faktori na osnovnu brzinu sagorijevanja. Tehnike mjerenja brzine sagorijevanja.

Tečenje kroz mlaznik: Osnovna uloga mlaznika. Osnovne jednačine. Uslovi za ostvarenje optimalnog potiska-optimalna ekspanzija. Gubici u raketnom motoru.

Dizajn pogonskog punjenja: Osnovni koraci u procesu dizajna pogonskog punjenja. Konfiguracije pogonskih punjenja i geometrije. Zahtjevi za pogonska punjenja. Opšti principi izbora konfiguracije punjenja. Dimenzionisanje pogonskog punjenja. Preliminarni dizajn raketnog motora na čvrsta goriva.

Struktura raketnih motora na čvrsta goriva: Dizajn tijela raketnog motora. Dizajn mlaznika. Osnove procesa pripaljivanja čvrstih raketnih motora. Balistička testiranja raketnih motora.

  • Literatura:
  1. Berko Zečević, Jasmin Terzić, Alan Ćatović, Sabina Serdarević-Kadić: Design of Solid Rocket Motors, DTD-1315, Mašinski fakultet Sarajevo, Sarajevo, 2009.
  2. Berko Zečević, Jasmin Terzić: Raketni motori na čvrsto gorivo, DTD-1320, Mašinski fakultet Sarajevo, Sarajevo, 2011.
  3. P. G. Sutton, O. Biblarz: Rocket Propulsion Elements, John Wiley&Sons, Seventh Edition, New York, 2001.
  4. Tactical Missile propulsion, Edited by Jensen E. G. and Netzer W.D., Progress in Astronautics and Aeronautics, Vol. 170, AIAA, 1996.
  5. Davenas A. et collabrateurs: Technologie des propergols solides, Masson, Paris, 1989.
  • Metodi učenja:
    predavanja, vježbe, projektni zadatak

  • Potrebni preduslovi za slušanje predmeta:
    -

  • Aktivnost koja se zahtjeva od kandidata:
    Izrada i prezentacija projekta.

  • Metod ispitivanja:
    Dva parcijalna ispita, izrada i prezentacija projekta, završni ispit na kome se polaže parcijalni ispit koji nije položen. Ocjenjivanje: angažovanost na nastavi i vježbama - 5%, izrada i odbrana projekta - 50%, dva parcijalna ispita – ukupno 45%.